Relacja czarownictwa i druidyzmu rozwija się ostatnimi czasy dość dynamicznie. Wystarczy jednak przyjrzeć się historii tych obu nurtów neopogaństwa, przybliżonej w dużym skrócie wcześniej, aby zorientować się, że takie powiązania nie są dla czarownictwa i druidyzmu niczym nowym.  Do ich powstania przyczyniły się te same lub podobne procesy poprzedzające odrodzenie (lub jak kto woli – powstanie) najpierw druidyzmu a potem czarownictwa. Oba nurty czerpią też częściowo z podobnej spuścizny związanej ze wzmożonym zainteresowaniem okultyzmem w XIX i XX wieku.  Nestorzy neodruidyzmu i wicca (Nichols i Gardner) znali się, należeli przez pewien czas do tej samej organizacji (Ancient Druid Order) i prawdopodobnie wzajemnie się inspirowali. Profesor Ronald Hutton  w przedmowie do książki zawierającej eseje Rossa Nicholsa sugeruje nawet, że różnice między wicca i druidyzmem są w dużej mierze odbiciem różnic charakterologicznych między Gardnerem i Nicholsem¹.  W jego opinii druidyzm stał się tradycją bardziej filozoficzną, przesyconą intelektualizmem, o bardziej elitarnym charakterze (i w początkowym okresie, głównie ze względu na wpływ masonerii, bardziej patriarchalną), a wicca z kolei, miała być bardziej zbliżona do religijności ludowej, opartej na doświadczaniu sił natury i boskości w niej zawartej. Co ciekawe, to raczej druidzi podkreślają relację pomiędzy Nicholsem i Gardnerem, podczas gdy większość literatury pisanej przez czarownice milczy na ten temat. Różnice między wicca (a także, szerzej, czarownictwem, choć ze względu na różnorodność form tego ostatniego, trzeba to twierdzenie traktować z dużą ostrożnością) opisywane są często symbolicznie, poprzez przywołanie wyraźniejszego związania wicca z księżycem (i kobiecym aspektem bóstwa), a druidyzmu ze słońcem. Współcześnie coraz więcej neopogan łączy obie ścieżki. Ciekawym przykładem na to jest zamieszczony na stronie internetowej OBOD-u (Zakonu Bardów, Owatów i Druidów) artykuł autorstwa Donaty, druidki w OBOD-dzie, będącej jednocześnie czarownicą inicjowaną zarówno w tradycji gardneriańskiej jak i aleksandriańskiej. Donata tak oto opisuje relację między wicca i druidyzmem (co trzeba zaznaczyć – druidyzmu w wydaniu OBOD-u):

Dla mnie, te dwie gałęzie zachodniej duchowości bardzo dobrze współgrają ze sobą. Łączą się, wzajemnie się uzupełniając i tworząc harmonijną całość. Obie są dla mnie bardzo ważne i tworzą trzon mojej ścieżki duchowej².

 

Opisując różnice między wicca i druidyzmem Donata stwierdza, że o ile wicca koncentruje się na polaryzacji boskości w osobach Boga i Bogini, o tyle druidyzm skupia się na Boskim Dziecku (rozumianym przez nią jako efekt połączenia Boga i Bogini) i kreatywnej mocy powstałej z tego połączenia, oraz jej efektach (np. sztuce bardów). W opinii Donaty druidyzm jest ścieżką „łagodniejszą” niż wicca, co ma się manifestować np. w tym, że w wicca żywioły są wzywane do rytualnego kręgu, podczas gdy w druidyzmie oczekuje się kiedy pojawią się same, kierując do nich jedynie zaproszenie. Innym przejawem tej wspomnianej „łagodności” ( którą, zdaje się należy rozumieć jako mniejszą ekspansywność i mniejszą ingerencję w rzeczywistość) jest to, że w druidyzmie (OBOD-u) nie naucza się magii, podczas gdy w wicca pełni ona bardzo ważną rolę (choć z zastrzeżeniem, że nie wolno stosować jej lekkomyślnie, nieodpowiedzialnie biorąc pod uwagę tzw. Prawo Trójpowrotu, mówiące, że wszystko co czarownica wyśle w świat powróci do niej w tej czy innej formie, o czym więcej w rozdziale trzecim).

Podobnie przedstawia się oficjalne stanowisko OBOD-u, wyrażone przez jego aktualnego arcydruida – Philipa Carr-Gomma. W artykule opublikowanym również na oficjalnej stronie OBOD-u pisze:

Uważam, że równoległy, ale odrębny rozwój tych dwóch tradycji wzbogaca ideę pogaństwa. Wieli ludzi jednak podąża obiema ścieżkami, łącząc je zgodnie ze swoimi upodobaniami i doświadczeniami. Jest to nieco anarchistyczna metoda, charakterystyczna dla współczesnego pogaństwa. Ma ona swoją wartość, ale sądzę, że niesie ze sobą również i zagrożenie. Wartość polega na możliwości wypracowania własnej, oryginalnej drogi. Pogaństwo, wicca, druidyzm i inne religie Ziemi [Earth-based Religions] – wszystkie one unikają problemu, który dotyczy religii objawionych, bardzo łatwo przekształcających się w kulty jednostek i systemy dogmatyczne. Właśnie eklektyzm i anarchia zapobiegają temu³.

Philip Carr-Gomm znany jest w środowisku druidycznym jako druid zauroczony wicca. Owocem tego zauroczenia jest jego książka opublikowana w 2002 roku, zatytułowana Druidcraft. Wprawne oko zauważy, że nazwa ta, to zlepek utworzony z początku angielskiego druidry i końcówki słowa witchcraft. Takim zlepkiem jest też i zawartość książki. Druidcraft jest propozycją nowej tradycji mającej łączyć w sobie cechy wicca i druidyzmu. W przedmowie do Druidcraft można przeczytać, że:

Druidyzm i wicca podzielają miłość i cześć dla świata natury oraz mają do odegrania wielką rolę w odnowieniu tych aspektów duchowości, które tak długo były zaniedbywane, ze szkodą dla nas samych. Te aspekty to wizja boskości jako immanentnej, obecnej wszędzie wokół nas; w środowisku naturalnym naszej planety i w całym wszechświecie. To także wizja bóstwa nie jako Boga, ale Boga i Bogini. Te dwa aspekty boskości łączą się w obustronnej harmonii kreując wymianę energii, pozwalającą narodzić się nowemu życiu; jako że całość jest czymś więcej niż prosta suma jej części składowych. Druidcraft odzwierciedla tą syntezę⁴ (...)

 

Mimo tak szczytnego zamiaru autora, Druidcraft zostało przyjęte dość chłodno zarówno przez wiccan jak i druidów. Także w Polsce zostało skwitowane jako spłycające obie tradycje⁵.  Mimo to również wśród polskich neopogan można spotkać osoby wedle własnych upodobań łączące elementy obu ścieżek co doskonale wpisuje się w tradycję neopogańskiego eklektyzmu. Tendencja do przenikania się czarownictwa i druidyzmu (co nie oznacza zanikania żadnego z tych nurtów z osobna) jest wyraźna. Jest to dodatkowy argument za tym aby oba zjawiska analizować jednocześnie, w powiązaniu ze sobą.

 

 

¹ P. Carr-Gomm, In the Grove of the Druids, London 2002, Watkins Publishing, we wstępie autorstwa R. Huttona, s. XIII.

² Donata, Harmony of Wicca and Druidry, artykuł opublikowany na stronie OBOD, http://www.druidry.org. 3.03.2007.
³ http://druidry.org/modules.php?op=modload&name=PagEd&file=index&topic_id=0&page_id=67, 3.03.2007.
⁴ P. Carr-Gomm, Druidcraft: the Magic of Wicca and Druidry, przedmowa. Londyn 2002, Thorsons.
⁵ Przykładową recenzję Druidcraft, napisaną przez polskiego neopoganina związanego z druidyzmem można znaleźć na stronie: http://poland.druidry.org/pliki/tekst20.html